Κατά την διάρκεια των δύο προηγούμενων γενιών, οι αυξήσεις στον ηλικιωμένο πληθυσμό στην χώρα μας έχουν ως αποτέλεσμα την δραματική αύξηση της βιομηχανίας οίκων ευγηρίας. Οι ανησυχίες για την ποιότητα που παρέχεται από τους οίκους ευγηρίας έχουν οδηγήσει σ’ένα σύστημα κανονισμών σε αυτούς. Ωστόσο τα τελευταία χρόνια αμφισβητείτε οι ποιότητα της ζωής των κατοίκων στους οίκους ευγηρίας. Επίσης πολλές πρωτοβουλίες σκοπεύουν στην βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων, συχνά με έναν τρόπο που μπορεί να βελτιώσει κάπως την κατάσταση, υποβαθμίζοντας όμως την εμπειρία των κατοίκων οίκων ευγηρίας.

Οι ρυθμιστικές απαγορεύσεις στους οίκους ευγηρίας έχουν ως σκοπό να προστατεύσουν έναν ευάλωτο πληθυσμό όπως είναι οι ηλικιωμένοι που όμως περιορίζουν την ευελιξία και την ελευθερία των κατοίκων σε αυτούς.
Τα άτομα μέχρι τώρα είχαν δημιουργήσει την δίκη τους ζωή, διαμορφώνοντας οι ίδιοι την καθημερινότητα τους. Με την είσοδο τους στον οίκο ευγηρίας η ρουτίνα που διαμόρφωσαν όλα αυτά τα τελευταία χρόνια νιώθουν να απειλείτε. Πράγματα που έκαναν στο παρελθόν τώρα δεν τα κάνουν όπως να φροντίζουν το χώρο στον οποίο μένουν, να φυτεύουν λουλούδια στον κήπο, να κάνουν τις βόλτες του τα πρωινά ή το απόγευμα, να λένε ιστορίες στα εγγόνια τους και να τα φροντίζου. Νιώθουν να απειλείται η ιδία τους η ζωή.

Συχνά παρατηρείται, ηλικιωμένοι που μπαίνουν στους οίκους ευγηρίας να έχουν συμπτώματα κατάθλιψης νιώθοντας να απειλείται η ίδια τους η οντότητα.
Πολλοί είναι οι παράγοντες που οδηγούν τα ηλικιωμένα άτομα στην κατάθλιψη όπως:

Α)Τα άτομα τρίτης ηλικίας έχουν σοβαρά προβλήματα υγείας ως αποτέλεσμα να μην μπορούν να φροντίσουν τον εαυτό τους από μόνα τους και να μην μπορούν να συμμετέχουν ενεργά στο κοινωνικό σύνολο. Τα άτομο αυτά κατά κάποιο τρόπο χάνουν την ελευθερία και την ρουτίνα που είχαν διαμόρφωση όλα αυτά τα χρόνια.

Β)Μοναξιά βιώνεται έντονα στα άτομα τρίτης ηλικίας με τα παιδιά τους να φτιάχνουν τις δικές τους οικογένειες και βιόντας το γεγονός του θανάτου, όταν πεθαίνει ένας από τους δύο συντρόφους. Επίσης η ανικανότητα του ατόμου να καλύψει της φυσικές του ανάγκες και η περιθωριοποίηση από το κοινωνικό σύνολο συντείνουν στο αίσθημα της μοναξιάς που νιώθει το άτομο.

Ο κοινωνικός αποκλεισμός που δέχονται τα άτομα τρίτης ηλικίας από την κοινωνία, κάνει τα άτομα να πιστεύουν ότι δεν μπορούν πλέον να προσφέρουν με κανένα τρόπο στο κοινωνικό σύνολο. Άποψη που άφησε να εδραιωθεί το κράτος χωρίς να κάνει την οποιαδήποτε κίνηση για να αλλάξει. Οι ηλικιωμένοι μπορούν να προσφέρουν πολλά πράγματα στην κοινωνία μέσα από εθελοντικές οργανώσεις βοηθώντας τους συνανθρώπους μας, αλλά και μέσα στην ίδια τους την οικογένεια όπου μπορούν να φροντίζουν τα εγγόνια τους ή να τα παίρνουν από το σχολείο βοηθώντας έτσι και τα παιδιά τους.

Πόσο αρέσει στους ηλικιωμένους που βρίσκονται σε οίκο ευγηρίας ή το αντίθετο και τι πρέπει να αλλάξει για να ικανοποιεί τις ανάγκες τους; Είναι ένα ερώτημα που θα πρέπει να απασχολήσει έντονα τους Διευθυντές οίκων ευγηρίας. Σε μια μερίδα του ηλικιωμένου πληθυσμού που βρίσκεται σε οίκους ευγηρίας τους αρέσει που βρίσκονται εκεί, για το λόγο ότι βρίσκουν καινούρια πρόσωπα κάνουν νέες φιλίες και τους αρέσει συγκρίνοντας το με την μοναξιά που ένιωθαν όταν ήταν μόνοι τους σπίτι. Μια άλλη μερίδα των ηλικιωμένων υποστηρίζει ότι έχουν χάσει την ελευθερία τους με τον ερχομό τους στον οίκο ευγηρίας με τους κανόνες που θέτονται μέσα σε αυτούς π.χ καθορίζουν την ώρα που θα παίρνουν τα γεύματα τους κ.α.

Αυτά που θα πρέπει να αλλάξουν στους οίκους ευγηρίας που θα βελτιώσει και την ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων που διαμένουν σε αυτούς είναι τα ακόλουθα:

Α)Οι οίκοι ευγηρίας εξετάζουν κατά την εισδοχή κάπου ατόμου την φυσική του κατάσταση κάνοντας αναθεώρηση των φαρμάκων που παίρνει το άτομο που υπερβαίνουν σε κάποιο βαθμό την ιατρική διάγνωση. Παραβλέποντας όμως ένα σημαντικό κομμάτι της εργασίας τους που είναι να δώσουν σημασία στις ξεχωριστές
επιλογές που έχει κάθε άτομο και πως διαμορφώνει τον τρόπο ζωής του (ρουτίνα), όπως πότε θέλουν να ξυπνάνε και να παίρνουν τα γεύματα τους.

Β)Η σωστή κατάρτιση του προσωπικού στο να μπορεί να αντιλαμβάνεται τις αναπτυξιακές ανάγκες των ηλικιωμένων συμπεριλαμβανομένων της απώλειας και της θλίψης. Βασικός ρόλος τους είναι να παρεμποδίσουν ή να ανακουφίσουν τα άτομα από τον πόνο που νιώθουν, με ιδιαίτερη προσοχή στην διατήρηση της αξιοπρέπειας και της ίδιας της προσωπικότητας των κατοίκων.
Άρα πολύ σημαντικό κομμάτι στους οίκους ευγηρίας είναι η κάλυψη των ψυχοκοινωνικών αναγκών των ατόμων που βρίσκονται σε αυτούς.

Στις σύγχρονες κοινωνίες όπου υπάρχει αύξηση της δημογραφικής γήρανσης του πληθυσμού οι στέγες ευγηρίας ενμέρει μπορούν να βοηθήσουν τον ηλικιωμένο πληθυσμό στο να καλύψουν τις φυσικές τους ανησυχίες αλλά υστερώντας στο κομμάτι να προσφέρουν μια ποιοτική ζωή με αξιοπρέπεια και σεβασμό προς τα ίδια τα άτομα. Οι οίκοι ευγηρίας έχουν δόση περισσότερη έμφαση στις ρυθμιστικές παραλήψεις ενός οίκου ευγηρίας και έχουν παραμελήσει το ψυχοκοινωνικό και ψυχοσυναισθηματικό κομμάτι του ηλικιωμένου πληθυσμού που εξυπηρετούν.

Αθηνά Αναστασίου
Φοιτήτρια Κοινωνικής Εργασίας Πανεπιστήμιο Λευκωσίας (Intercollege)